عباس قديانى

522

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

جديد ايران به‌وجود آورد و به تدريج با وارد كردن مقدارى تفنگ و وسايل توپخانه آن را تجهيز كرد . درحالىكه رابرت شرلى نيروى نظامى جديد شاه عباس را براى او سازمان مىداد ، سر آنتونى شرلى به پادشاه صفوى پيشنهاد كرد كه هيئتى را براى برقرارى رابطه با كشورهاى اروپايى و ايجاد اتحادى به منظور جنگ با عثمانيها به اروپا بفرستد . شاه عباس اين پيشنهاد را پذيرفت و در سال 1599 همزمان با انتقال پايتخت خود از قزوين به اصفهان يك هيئت چهل نفرى را به رياست سر آنتونى و حسنعلى بيگ بيات از طريق روسيه به اروپا فرستاد . اين هيئت سى و دو بار شتر هدايا نيز براى سلاطين اروپا همراه داشت . در مسكو از حسنعلى بيگ بيات و هيئت ايرانى همراه او به خوبى استقبال شد ، ولى سر آنتونى شرلى و همراهان انگليسى او را به دربار تزار راه ندادند و اين موضوع باعث تكدر خاطر وى شد . حسنعلى بيگ بيات و سر آنتونى شرلى در سال 1600 از طريق دريا به آلمان رفتند و رودلف دوم امپراتور آلمان آنان را به گرمى پذيرفت ، ولى در سفر به ايتاليا بين سر آنتونى شرلى و حسنعلى بيگ اختلاف افتاد و پاپ كلمان هشتم ناچار آنها را جداگانه به حضور پذيرفت . سر آنتونى شرلى در ژوئيه سال 1601 از رم به ونيز رفت و از مراجعت به ايران خوددارى نمود . دربارهء علت خوددارى او از مراجعت به ايران دو روايت نقل شده است : بعضىها مىگويند او قسمتى از هداياى گرانبهاى شاه عباس را به سلاطين اروپا فروخته و ثروت هنگفتى به دست آورده بود و برخى ديگر نوشته‌اند كه يكى از همراهان او نامه‌هاى شاه عباس را به سلاطين اروپايى ربوده و در اختيار عثمانيها گذاشته بود و سر آنتونى شرلى پس از اين واقعه از ترس جان به ايران مراجعت نكرد . باوجود اين رابرت شرلى كه در جنگهاى شاه عباس با عثمانيها شجاعت زيادى به خرج داده و به سپهسالارى ارتش ايران رسيده بود ، همچنان مورد توجه و محبت شاه عباس بود ، به طورى كه در اوايل سال 1608 شاه عباس او را به عنوان سفير و نمايندهء مخصوص خود روانهء اروپا كرد . رابرت شرلى با لباس ايرانى و تاج قزلباش از طريق درياى خزر عازم روسيه و سپس لهستان شد و در هردو كشور به گرمى مورد استقبال قرار گرفت . رابرت شرلى و همراهانش در بهار سال 1609 عازم آلمان شدند و رودلف دوم امپراتور آلمان به واسطهء خدماتى كه رابرت شرلى در جنگ با عثمانيها كرده بود او را به لقب كتب و مقام شواليه مفتخر ساخت و نامه‌اى به عنوان جيمز اول پادشاه انگلستان نوشت كه در آن از خدمات رابرت شرلى به مسيحيت تجليل شده بود . رابرت شرلى از آلمان به ايتاليا و در ملاقات با پاپ پل پنجم علاوه برنامهء شاه عباس نامه‌اى از رودلف دوم پادشاه آلمان هم به وى تسليم كرد . در نامهء شاه عباس به پاپ از وى دعوت شده بود كه پادشاهان مسيحى را به جنگ با عثمانيها ترغيب نمايد و موجبات اتحاد آنها را با ايران در اين جنگ فراهم سازد . پاپ پل پنجم نيز از رابرت شرى استقبال گرمى به عمل آورد ، ولى مأموريت بعدى رابرت شرلى در اسپانيا با مشكلاتى مواجه شد و رابرت شرلى بيش از مدت پيش‌بينى شده در آن كشور ماند . رابرت شرلى در آخرين مرحلهء مأموريت اروپايى خود در اكتبر سال 1611 وارد انگلستان شد و به حضور جيمز اول پادشاه انگلستان بار يافت . رابرت شرلى كه پانزده ماه پس از آن تاريخ در لندن اقامت داشت . در واقع اولين سفر سياسى ايران در انگلستان خود يك نفر انگليسى و تبعهء انگليس بود ، و در تاريخ